Passport New Rules 2026 भारत सरकारने पासपोर्ट बनवण्याची आणि नूतनीकरण करण्याची प्रक्रिया अधिक वेगवान आणि सुरक्षित करण्यासाठी नवीन नियमावली जाहीर केली आहे. २०२६ पासून लागू होणारे हे बदल सामान्य नागरिकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. विशेष म्हणजे, सध्याचे जुने नियम केवळ १५ फेब्रुवारीपर्यंतच लागू राहतील, त्यानंतर सर्व प्रक्रिया नवीन प्रणालीनुसार पार पडेल. या बदलांमुळे आता पासपोर्ट मिळवण्यासाठी लागणारा वेळ कमी होईल आणि पारदर्शकता वाढेल.
भारतीय पासपोर्ट नियमांत मोठे बदल
नवीन नियमांनुसार, आता अर्जदारांना कागदपत्रांच्या ढिगाऱ्यातून सुटका मिळणार आहे. सरकारने डिजिटल ओळख आणि आधार कार्डला सर्वाधिक महत्त्व दिले असून, कमीत कमी कागदपत्रांमध्ये अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करण्यावर भर दिला आहे. तुम्ही आता तुमचे अधिकृत दस्तऐवज थेट डिजिटल स्वरूपात अपलोड करू शकता. यामुळे वारंवार सरकारी कार्यालयांच्या फेऱ्या मारण्याची गरज उरणार नाही आणि मानवी चुकांची शक्यताही कमी होईल.
नवीन पासपोर्ट प्रक्रियेतील मुख्य वैशिष्ट्ये:
- वेगवान पोलीस व्हेरिफिकेशन: संपूर्ण पोलीस पडताळणी प्रक्रिया आता डिजिटल करण्यात आली आहे, ज्यामुळे वेळ वाचणार आहे.
- पोस्ट-पोलीस व्हेरिफिकेशन: काही तातडीच्या प्रकरणांमध्ये पासपोर्ट आधी जारी केला जाईल आणि पोलीस तपासणी नंतर केली जाईल.
- युजर-फ्रेंडली पोर्टल: सरकारी वेबसाइट अधिक सोपी करण्यात आली आहे, ज्यामुळे एजंटशिवाय सामान्य माणूस स्वतः अर्ज भरू शकेल.
- कमी कागदपत्रे: आधार कार्ड आणि डिजिटल ओळखपत्रांच्या मदतीने प्रक्रिया अधिक सुलभ होईल.
- कडक सुरक्षा फीचर्स: पासपोर्टमध्ये नवीन बायोमेट्रिक आणि सुरक्षा वैशिष्ट्ये जोडली जातील, ज्यामुळे बनावट पासपोर्टला आळा बसेल.
एजंटांच्या त्रासातून मिळणार कायमची मुक्ती
पासपोर्ट प्रक्रियेत होणारी दलाली आणि फसवणूक रोखण्यासाठी सरकारने हे मोठे पाऊल उचलले आहे. ऑनलाइन पोर्टलमध्ये सुधारणा केल्यामुळे आता सामान्य नागरिक घरबसल्या अपॉइंटमेंट बुक करू शकतात आणि फी भरू शकतात. यामुळे संपूर्ण प्रक्रिया पारदर्शक झाली असून, एजंटांना अतिरिक्त पैसे देण्याची गरज राहणार नाही. सरकारच्या या डिजिटल क्रांतीमुळे लोकांचा पैसा आणि वेळ दोन्ही वाचणार आहे, जे ‘इज ऑफ लिव्हिंग’च्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
यह भी पढ़े:
Land Registry Documents: जमीन नोंदणीचे नवीन नियम लागू; जाणून घ्या आता कोणती कागदपत्रे आहेत अनिवार्य
लहान मुलांच्या पासपोर्ट नियमांतही मोठे बदल
२०२६ च्या नियमावलीत अल्पवयीन मुलांच्या पासपोर्ट प्रक्रियेत सुस्पष्टता आणली गेली आहे. मुलांच्या शाळांचे ओळखपत्र आणि जन्म दाखला आता डिजिटल स्वरूपात स्वीकारला जाईल. पालकांची संमती आणि ओळख पटवण्याची प्रक्रिया अधिक सोपी करण्यात आली आहे, जेणेकरून पालकांना कोणत्याही गोंधळाशिवाय मुलांचा पासपोर्ट मिळवता येईल. यामुळे आंतरराष्ट्रीय प्रवासाचे स्वप्न पाहणाऱ्या कुटुंबांसाठी ही एक मोठी दिलासादायक बातमी आहे.
१५ फेब्रुवारीची डेडलाईन महत्त्वाची
जर तुम्ही जुन्या नियमांनुसार पासपोर्ट काढण्याचा विचार करत असाल, तर तुमच्याकडे केवळ १५ फेब्रुवारीपर्यंतचा अवधी आहे. त्यानंतर सर्व प्रलंबित आणि नवीन अर्जांना २०२६ च्या नवीन कडक नियमांचे पालन करावे लागेल. चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती दिल्यास अर्ज त्वरित रद्द केला जाऊ शकतो, त्यामुळे अर्ज करताना खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. अधिकृत माहितीसाठी नागरिकांनी नेहमी ‘पासपोर्ट सेवा’ या अधिकृत वेबसाइटलाच भेट द्यावी.